د امریکا زرګونو پوجيان د هند سمندر ته د هرمز خلاسي لپاره راوان شوي

واشنګټن (مانند نیوز ډیسک) د امریکا زرګونه پوځي کښتۍ د هند سمندر ته د هرمز تنګي د ګزمې لپاره تللي دي وروسته له هغه چې څو هیوادونو د مرستې غوښتنې رد کړې. پوځ به د هرمز تنګي له پرانیستلو وروسته په ایران بشپړ کنټرول ترلاسه کړي.
د اوبو دغه تنګی لاره، چې د نړۍ د تیلو او مایع طبیعي ګاز (LNG) شاوخوا پنځمه برخه سرچینه ده، شاوخوا درې اونۍ وړاندې د ایران د جګړې له پیل راهیسې د بار وړلو لپاره تړل شوې ده.

په ایران او ګاونډیو خلیجي هیوادونو کې د انرژۍ مهم زیربناوې هم په نښه شوې دي، پداسې حال کې چې د فبروري په ۲۸مه د جګړې له پیل راهیسې د تیلو بیې شاوخوا ۵۰ سلنه لوړې شوې دي، چې د نړیوال اقتصادي بحران ګواښ کوي.
د اکمالاتو د زیاتوالي او د بیو د کمولو په هڅه کې، د ټرمپ ادارې ویلي چې دوی به پر ایران بندیزونه کم کړي ترڅو د ۱۴۰ ملیون بیرل تیلو پلور ته اجازه ورکړي چې د جګړې له پیل راهیسې په ټانکرونو کې بند پاتې دي.
ادارې مخکې د روسیې د تیلو په ورته مقدار بندیزونه کم کړي دي.

تر اوسه پورې له ۲۰۰۰ څخه زیات کسان وژل شوي دي، چې ډېری یې په ایران او لبنان کې دي، او د امریکا د خلکو په منځ کې اندیښنې مخ په زیاتېدو دي چې جګړه نوره هم پراخه کېدای شي.

د رویټرز/ایپسوس د یوې نوې سروې له مخې، نږدې دوه پر دریمه برخه امریکایان په دې باور دي چې ټرمپ به ځواکونو ته د لویې کچې ځمکنۍ جګړې د پیلولو امر وکړي، پداسې حال کې چې یوازې ۷ سلنه د داسې اقدام ملاتړ کوي.

د اسراییلو پوځ د جمعې په ورځ وویل چې دوی په تهران او مرکزي ایران کې دوه لوی هوايي بریدونه کړي، چې د بالستیک توغندیو لانچرونو او د هغوی د اجزاو لپاره د وسلو تاسیسات او د ذخیره کولو ځایونه یې په نښه کړي دي. د اسراییلو پوځ وویل چې اسراییل د ایران له خوا د څو توغندیو بریدونو سره مخ شو، په تل ابیب او بیت المقدس کې سایرنونه غږول او د توغندیو په مینځ کې د ویجاړیدو غږونه.

پولیسو وویل چې د ایران د توغندیو ټوټې د جمعې په ورځ په بیت المقدس کې وغورځېدې، د زاړه ښار څخه بهر راښکته شوې، چې د عیسویانو، یهودیانو او مسلمانانو لپاره یو مقدس ځای دی. پولیسو د ملبے عکس خپور کړ، مګر د ټپي کیدو یا مړینې راپور نه دی ورکړل شوی.

د کویت دولتي تیلو شرکت وویل چې د دوی مینا الاحمدي تصفیه خانه د څو ډرون بریدونو سره مخ شوه، چې ځینې واحدونه یې وسوځول. دا په وروستیو ورځو کې د ایران لخوا د انرژۍ پر تاسیساتو د بریدونو په لړۍ کې وروستۍ پېښه ده.